Vấn đề "Không có drummer nhỉ..."

Khi chơi ban nhạc, tôi đã nghe câu này hàng chục lần. Bản thân tôi cũng đã nói hàng chục lần.

"Các thành viên gần như đủ rồi, chỉ thiếu drummer thôi", "Có drummer tốt nào thì giới thiệu nhé", "Chỉ cần có drummer là có thể biểu diễn live luôn"——.

Tình trạng thiếu drummer. Đây là vấn đề được bàn luận từ lâu trong làng nhạc Nhật Bản. Nhưng liệu có thật chỉ có drummer là thiếu? Còn bassist thì sao? Vocalist? Keyboardist?

Tôi đã chơi nhạc liên tục từ tuổi 20, gặp gỡ nhiều thành viên khác nhau tại các địa điểm như Mandala ở Kichijoji, UZU ở Fussa. Từ tuổi 50, tôi cũng đã ứng tuyển hết tất cả các trang tuyển thành viên, trải qua nhiều cuộc gặp gỡ và chia ly.

Trong bài viết này, dựa trên kinh nghiệm đó, tôi sẽ viết một cách thành thật về thực tế tuyển thành viên theo từng nhạc cụ và phải làm gì khi không tìm thấy.

Thực tế tuyển thành viên theo từng nhạc cụ

Đầu tiên, hãy xem xét "cân bằng cung cầu" theo từng nhạc cụ một cách thực tế. Đây là đánh giá dựa trên cảm nhận của tôi và xu hướng đăng bài trên các trang tuyển thành viên chính.

Nhạc cụ	Mức độ tuyển dụng	Mức độ ứng tuyển	Cân bằng cung cầu
Trống	Rất nhiều	Ít	Thiếu hụt nghiêm trọng
Bass	Nhiều	Hơi ít	Thiếu hụt mãn tính
Keyboard	Nhiều	Ít	Thiếu hụt (đặc biệt rock)
Vocal	Nhiều	Nhiều	Có người nhưng ít "người phù hợp"
Guitar	Ít	Rất nhiều	Dư thừa

Việc guitarist dư thừa là điều ai cũng cảm nhận được. Nhìn vào các trang tuyển dụng, ứng viên guitar nhiều gấp 2-3 lần các nhạc cụ khác. Ngược lại, số lượng ứng tuyển drummer theo cảm nhận chỉ bằng 1/5.

Nhưng điều đáng chú ý là bass và keyboard cũng thực sự thiếu hụt khá nhiều. Trong khi chỉ có tình trạng thiếu drummer được bàn luận, số lượng tuyển bassist cũng khá lớn nhưng ít người ứng tuyển. Đối với keyboard thì không hiếm trường hợp "từ đầu đã không có ứng viên".

Tại sao drummer ít?

Nguyên nhân thiếu drummer thực ra rất đơn giản. Rào cản để bắt đầu học trống cao hơn hẳn so với các nhạc cụ khác.

1. Vấn đề tiếng ồn

Guitar không cắm amp có thể luyện acoustic. Bass có thể dùng headphone amp để chơi vào ban đêm. Piano có thể dùng đàn điện tử để điều chỉnh âm lượng về zero.

Còn trống thì sao? Đánh là có tiếng. Và âm lượng khá lớn. Tuy có lựa chọn trống điện tử, nhưng rung động khi đánh pad vẫn truyền xuống tầng dưới, rung động của kick pedal dù có đệm cách âm cũng không thể triệt tiêu hoàn toàn. Trong chung cư hay apartment, đây là nhạc cụ khó luyện tập đúng cách nhất.

2. Chi phí và không gian

Trước tiên là không có môi trường để đặt bộ trống tại nhà. Để luyện tập phải thuê studio mỗi lần. Luyện cá nhân cũng tốn 500-1,000 yen/giờ. Đi 2 lần/tuần thì mỗi tháng tốn 4,000-8,000 yen. Nếu là guitar thì có thể tự chơi tại nhà mỗi ngày miễn phí.

Chi phí mua nhạc cụ không khác biệt nhiều so với guitar hay bass, nhưng vấn đề vật lý là "không mang được" và "không có chỗ để" thì lại rất lớn.

3. Ít cơ hội bắt đầu

Nhạc cụ đầu tiên được chọn trong câu lạc bộ âm nhạc ở trung học, cao trung là gì? Guitar, bass, keyboard——trống thường là "người còn lại sẽ chơi". Tức là tỷ lệ người "bắt đầu vì thích trống" thấp hơn "vì không ai khác". Do đó, khi ban nhạc tan rã, nhiều người cũng bỏ trống.

3. Nhạc cụ dễ kiêm nhiệm và khó kiêm nhiệm

Drummer giỏi luôn được săn đón. Không hài lòng với chỉ một ban nhạc, họ thường kiêm 2-3 ban cùng lúc. Điều này tự nhiên, nhưng kết quả là "drummer tự do" càng giảm. Ngược lại, guitarist vì dư thừa nên thường chuyên tâm một ban nhạc.

Thực tế các "nhạc cụ thiếu" không chỉ có drummer

Tình trạng thiếu drummer thường được nhắc đến, nhưng các nhạc cụ khác cũng có vấn đề nghiêm trọng.

Bassist — âm thầm, luôn thiếu hụt

Bass mang hình ảnh "nhạc cụ không nổi bật". Tuy chắc chắn là trụ cột của ban nhạc, nhưng ít người ngay từ đầu có ý định "muốn trở thành bassist!". Phần lớn là những người chuyển từ guitar hoặc bắt đầu vì "ban nhạc thiếu bass".

Nhưng một khi đã bị cuốn hút bởi sức hấp dẫn của bass, họ có xu hướng chơi lâu dài. Vấn đề là rào cản "bước đầu tiên".

Keyboardist — nghiêm trọng đặc biệt trong ban nhạc rock-pop

Người có kinh nghiệm piano ở Nhật rất nhiều. Nhưng số người "muốn chơi keyboard trong ban nhạc" lại ít đến ngạc nhiên. Với những người xuất thân từ classical, studio ban nhạc là thế giới xa lạ. "Không có bản nhạc", "chơi theo hợp âm", "ứng tấu tức thời"——những điều này khiến họ sợ không dám bước chân vào.

Trong jazz hay fusion, keyboardist khá dày. Tìm keyboard cho ban nhạc rock hay pop là khó khăn nhất.

Vocal — có người. Nhưng không có "người phù hợp"

Nhìn vào các trang tuyển dụng, ứng viên vocal cũng nhiều. Vấn đề là "có phù hợp không". Chất giọng, âm vực, sở thích âm nhạc, tính cách——tìm được vocalist phù hợp về mọi mặt có thể khó hơn cả tìm drummer.

Như đã viết trong điểm chung của người không tìm được thành viên, "lý tưởng quá cao" là cạm bẫy dễ rơi vào nhất khi tìm vocal.

Guitar — dư thừa. Nhưng "guitarist phù hợp" là vấn đề khác

Guitarist thật sự nhiều. Nhưng "có kỹ thuật nhưng không phù hợp với ban nhạc", "giỏi nhưng không có tinh thần đồng đội", "chỉ chơi được distortion guitar"——. Vì số lượng nhiều nên việc không phù hợp cũng nhiều.

Cách tìm thành viên theo từng nhạc cụ

Từ đây là phần chính. Dựa trên kinh nghiệm của tôi, tôi sẽ chia sẻ cụ thể cách tìm "ở đâu" và "như thế nào" hiệu quả nhất theo từng nhạc cụ.

Cách tìm drummer

Đi session bar. Đây là cách tốt nhất. Đăng "tuyển drummer" trên trang tuyển dụng cũng khó có người ứng tuyển. Nhưng ở session bar có khá nhiều drummer kiểu "muốn tham gia ban nhạc nhưng không tự tìm". Mang nhạc cụ đến session bar ở Kichijoji, Shimokitazawa, Shibuya để cùng biểu diễn. Nếu hợp nhau thì "không vào ban nhạc của chúng tôi sao?". Con đường này có tỷ lệ thành công cao nhất.

Nhắm đến buổi biểu diễn của trường âm nhạc. Trong buổi biểu diễn hay workshop của lớp học trống có nhiều người "đang học nhưng chưa có kinh nghiệm ban nhạc". Có khao khát về ban nhạc nhưng thiếu cơ hội. Nếu nói "người mới OK, cùng chơi nhé?" thì phản ứng tích cực đến bất ngờ.

Mời DTM drummer. Gần đây, "DTM drummer" tạo beat trên máy tính tăng lên. Cảm giác nhịp điệu được rèn luyện và hiểu được cấu trúc bài hát. Tuy khiêm tốn "không chơi được trống thật", nhưng cho chơi trống điện tử thì bất ngờ giỏi. Hãy mở rộng cánh cửa.

Cách tìm bassist

Nhắm đến những người chuyển từ guitar. Tình trạng guitarist dư thừa ngược lại là cơ hội. Đề xuất với người "ứng tuyển guitar nhưng không vào được ban nhạc" rằng "thử chơi bass không?". Với nền tảng guitar, việc chuyển sang bass tương đối thuận lợi. Thực tế, trong số các bassist giỏi có nhiều người xuất thân từ guitar.

Mở rộng cánh cửa bằng "chào đón người mới". "Bass từ 3 năm trở lên", "người có thể chơi bài gốc"——đặt điều kiện như vậy sẽ càng giảm ứng viên. Chỉ cần viết "chào đón người mới, cùng phát triển" thì số lượng ứng tuyển tăng gấp đôi. Bass luyện tập nghiêm túc 3 tháng là có thể tham gia tập ban nhạc.

Cách tìm vocalist

Mời nghệ sĩ đàn hát. Người chơi đàn hát trên phố hay open mic thường nghĩ thầm "muốn chơi với ban nhạc". Vì hoạt động một mình nên khao khát ban nhạc rất mạnh. Đi open mic ở live bar và nói với ca sĩ ưng ý "chơi ban nhạc không?"

Mời bạn bè thích karaoke. Nghe như câu chuyện cười nhưng tôi nói thật. Người hát hay ở karaoke chỉ là chưa có kinh nghiệm trên sân khấu nhưng có tiềm năng rất nhiều. "Thử làm vocalist ban nhạc không?"——câu này có thể thay đổi cuộc đời người ta.

Cách tìm keyboardist

Truyền đạt niềm vui của ban nhạc cho người xuất thân classical. Người chơi piano trên 10 năm ở Nhật rất nhiều. Quan trọng là truyền đạt cho họ "ban nhạc vui như thế này". Đưa họ đến studio một lần, cùng tạo ra âm thanh với progression blues đơn giản. "Cảm động lần đầu hòa âm với ban nhạc" sẽ có tác động mạnh mẽ đặc biệt với người xuất thân classical.

Cũng mời những người chơi synth hay DTM. Người chơi synthesizer hay DTM tại nhà tuy không có kinh nghiệm biểu diễn ban nhạc nhưng nền tảng âm nhạc vững chắc. Lời mời "thử chơi với ban nhạc thật thay vì programming" rất hiệu quả.

Cách tìm guitarist

Thành thật mà nói, tìm guitarist là dễ nhất. Đăng tuyển dụng là có người ứng tuyển. Vấn đề là chọn "guitarist phù hợp". Chọn chỉ theo kỹ thuật sẽ thất bại. "Có thể ở cùng người này trong studio 3 tiếng không?"——cảm giác đó quan trọng hơn.

Như đã viết trong bắt đầu chơi ban nhạc từ mùa xuân, thời điểm cuộc sống mới là cơ hội tuyệt vời để tìm thành viên. Không chỉ guitarist, nhắm vào mùa có nhiều người có tâm lý "muốn bắt đầu điều gì đó mới" cũng là một cách.

Trải nghiệm: Tìm drummer 3 tháng, gặp được ở session bar

Câu chuyện cách đây vài năm. Bài gốc đã có khoảng 10 bài, thành viên cũng đủ. Chỉ thiếu drummer thôi. Đăng trên trang tuyển thành viên, kêu gọi trên SNS. Trong 3 tháng chỉ có 2 người ứng tuyển. 1 người hoàn toàn không phù hợp về hướng âm nhạc. 1 người không đến studio lần đầu.

Khi gần như bỏ cuộc "giờ dùng drum machine để live thôi...", tình cờ đi session bar ở Kichijoji. Ngồi ở quầy bar nghe session thì có drummer không quen đang chơi. Không phải giỏi hay gì mà "sự thoải mái" của nhịp điệu khác hẳn.

Tôi nói chuyện trong giờ nghỉ giữa các set. "Drum vừa rồi tuyệt vời. Thực ra chúng tôi đang tìm drummer cho ban nhạc, bạn có hứng thú không?"

Anh ấy suy nghĩ một chút rồi nói "nếu cho tôi nghe demo thì sẽ xem xét". Hôm sau tôi gửi demo. 3 ngày sau có phản hồi. "Có vẻ thú vị. Thử vào studio một lần".

Buổi tập ở studio đó thật tuyệt vời. Drummer mà 3 tháng không tìm được trên trang tuyển dụng lại tìm thấy trong một đêm ở session bar.

Có 2 bài học. Đừng chỉ dựa vào trang tuyển dụng. Và hãy trực tiếp nói chuyện với người tạo ra âm thanh hay. Đơn giản nhưng đây là cách chắc chắn nhất.

Cách viết bài tuyển dụng — điểm gây ấn tượng khác nhau theo từng nhạc cụ

Tin nhắn tuyển thành viên có "điểm gây ấn tượng" khác nhau tùy theo nhạc cụ. Tôi tổng hợp cách viết có phản ứng tốt mà tôi đã thử qua.

Mẹo viết bài tuyển drummer

• Ghi rõ "tiền studio mọi người chia đều". Drummer tốn tiền studio ngay cả khi luyện cá nhân. Thêm chi phí từ tập ban nhạc sẽ đau. Tạo cảm giác an tâm về tài chính
• Viết "bài đơn giản", "không đòi hỏi kỹ thuật cao". Ngay khi viết "cần kỹ thuật siêu đẳng" thì 90% drummer sẽ rời khỏi. Thái độ "8 beat chơi thoải mái là đủ" sẽ có người ứng tuyển hơn
• Nêu rõ tần suất luyện tập. Cụ thể như "tháng 2 lần, chiều thứ 7". Với drummer kiêm nhiệm, việc thấy trước được lịch trình là ưu tiên hàng đầu

Mẹo viết bài tuyển bassist

• "Chào đón người mới" là câu thần chú. Nếu số lượng bassist ít thì phải mở rộng cửa. Thể hiện thái độ coi trọng "tâm huyết muốn cùng chơi" hơn kinh nghiệm
• Đính kèm bản âm thanh hoặc demo của ban nhạc. Bassist muốn tưởng tượng "mình sẽ chơi bass line như thế nào". Có audio sẽ giảm rào cản ứng tuyển

Mẹo viết bài tuyển vocalist

• Viết cụ thể thể loại và nghệ sĩ ảnh hưởng. Vocalist quan tâm nhất "giọng mình có phù hợp với ban nhạc không". Thay vì chỉ "rock", hãy cụ thể "rock Nhật có lời như Mr.Children~BUMP"
• Ghi rõ "không cần kinh nghiệm sân khấu". Trở thành câu động viên với người "chỉ có kinh nghiệm karaoke..."

Mẹo viết bài tuyển keyboardist

• Viết "chơi hợp âm là OK". Điều người xuất thân classical sợ nhất là "ứng tấu", "tự do sáng tạo". Truyền đạt rằng ban đầu chỉ cần chơi hợp âm
• Viết không cần mang keyboard. Nếu có thể dùng keyboard của studio thì ghi rõ. Việc vận chuyển keyboard nặng là rào cản lớn

Bài tuyển dụng đăng trên Membo sẽ được dịch sang 8 ngôn ngữ. Chỉ cần viết tiếng Nhật cũng có thể tiếp cận nhạc sĩ nước ngoài sống tại Nhật. Nếu thiếu drummer thì mở rộng phạm vi tìm kiếm là hợp lý.

Tổng kết: Thay đổi cách tìm, nhất định sẽ có cuộc gặp gỡ

Tình trạng thiếu drummer là thật. Thiếu bassist và keyboardist cũng là thật. Nhưng không phải "không có nên bất khả thi".

Thay đổi cách tìm, nhất định sẽ có cuộc gặp gỡ.

Không chỉ đăng trên trang tuyển dụng rồi đợi, mà hãy đi session bar. Ghé xem buổi biểu diễn của trường âm nhạc. Nói chuyện với bạn bè làm DTM. Đề xuất với guitarist "thử bass không?". Cũng mở rộng cửa cho nhạc sĩ nước ngoài.

Chỉ cần thay đổi nơi và cách tìm, thế giới sẽ khác.

Tôi đến tuổi 60 vẫn tiếp tục tìm thành viên. Không phân biệt quốc tịch, giới tính, độ tuổi, muốn làm session và ban nhạc giao thoa qua âm nhạc suốt đời. Để làm được điều đó, thay vì than thở "nhạc cụ thiếu", phải tự mình hành động.

Hy vọng bài viết này sẽ là gợi ý gì đó cho việc tìm thành viên của bạn.

• Tìm thành viên trên Membo — Với bộ lọc tìm kiếm theo nhạc cụ, có thể tìm chính xác drummer, bassist
• Đăng ký thành viên miễn phí — Đăng tuyển và ứng tuyển đều miễn phí. Hỗ trợ 8 ngôn ngữ, tiếp cận được cả nhạc sĩ nước ngoài
• 5 điểm chung của người không tìm được thành viên và giải pháp — Nếu "tìm mãi không thấy" thì hãy xem lại cách tìm

Cuộc gặp gỡ với thành viên tốt luôn đến từ nơi không ngờ tới. ——Có thể lần tập studio tới, họ đang ở ngay bên cạnh bạn.